Gewoon een beetje anders

Kenmerken symbiotische relatie

Bij het kind met een beperking
* De cliënt kan moeilijk keuzes maken zonder goedkeuring van de moeder
* Aanvankelijk gemaakte keuzes worden teruggedraaid als moeder ze alsnog afkeurt
* De reactie van de moeder heeft invloed op de stemming van de cliënt
* De cliënt kan niet voor zichzelf opkomen en legt de verantwoordelijkheid over de afgekeurde keuzes bij een ander.
* De cliënt vertoont ambivalent gedrag en is zich er meestal niet van bewust dat hij zijn moeder tegenover anderen uitspeelt.
* De cliënt heeft een negatief zelfbeeld en onderschat zichzelf in de praktische zelfredzaamheid: hij doet een sterk beroep op de zorgfunctie van de moeder.
* Ook op psychosociaal vlak of bij emotionele conflicten wordt de moeder betrokken en eventueel in actie gezet,
* Als de cliënt in staat is om te telefoneren belt hij dagelijks (een aantal keer) met zijn moeder.
* De cliënt manipuleert en intimideert met emoties of psychosomatische klachten.

Bij de moeder
* De keuze van uithuisplaatsing is gebaseerd op rationele gronden
* Zij vindt dat ze als beste weet wat goed is voor haar kind.
* Zij ervaart haar bezorgdheid als terecht: de begeleiders laten steken vallen.
* Zij heeft geen of weinig vertrouwen in e begeleiders en de organisatie in het algemeen
* Zij wil haar zorgfunctie blijven behouden en vindt dit noodzakelijk voor haar kind. Pedagogische aanpassingen of veranderingen ervaart ze als kritiek op haar opvoeding.
* Zij vindt dat haar kind te weinig aandacht krijgt en niet serieus genomen wordt.
* Zij vindt dat zijzelf niet serieus wordt genomen.
* Zij houdt sterk vast aan haar eigen beeldvorming en mening.
* Ze wil te allen tijde voor haar kind opkomen. IS het niet goedschiks, dan kwaadschiks.
* Door veelvuldig telefonisch contact met haar kind houdt ze zichzelf op de hoogte en alert.
* Zij vindt het prettig als zij fysiek ook snel voor haar kind bereikbaar kan zijn. De problemen/angsten van haar kind wijt zij aan de organisatie.
* Zij voelt zich vooral teleurgesteld in de persoonlijke begeleider en breng diens 'disfunctioneren' in gesprekken en door middel van klachten aan de orde.
* Met emoties intimideert en manipuleert zij zowel haar kind als de begeleiders.
* Haar onvrede of boosheid uit ze op een felle, soms verbaal agressieve wijze.

Kenmerken van de vader (of andere mede-opvoeder)

* De vader (indien aanwezig) heeft een ondergeschikte rol in de opvoeding.
* Hij heeft weinig inbreng in gesprekken die de begeleidingsconflicten betreffen.
* Hij neigt ertoe als vredestichter op te treden.
* Tegenover anderen vergelijkt hij het gedrag van moeder en kind.
* In het contact met zijn zoon of dochter voert hij vaak praktische klussen uit of maken ze samen een uitstapje.

Bron: Janssens, Mieke (2006), Onlosmakelijke band, de begeleiding van symbiotische ouder-kindrelaties in de gehandicaptenzorg, ISBN 9024417384, Uitgeverij Nelissen Soest.